Vrijwilligers bouwen historische plaggenhut in de Achterhoek
In dit artikel:
Achter Museum Smedekinck in Zelhem bouwen vrijwilligers van Stichting Plaggen Hendrik en het museum een plaggenhut: een eenvoudige woning van hout, zand en heideplaggen die vroeger op de zandgronden werd gebruikt. “Het begint nu echt op een hut te lijken”, zegt vrijwilliger Tonnie terwijl de houten constructie staat en de laatste balken worden vastgezet; alleen het dak moet nog komen.
De stammen voor het geraamte komen uit een eigen natuurgebied van de groep; men streeft ernaar zoveel mogelijk met lokale materialen te werken, wat precisiewerk vergt omdat bomen in het veld zelden precies recht zijn. Op het houten dak komt eerst een waterdichte laag; daarna worden plaggen — stukken heidegrond met gras en wortels — aangebracht. Die plaggen mogen de vrijwilligers dit jaar steken bij Staatsbosbeheer zodra het broedseizoen voorbij is. Als alles volgens planning verloopt, ligt er eind zomer een echt plaggendak op de hut.
Het project heeft zowel educatieve als culturele motieven. Museum Smedekinck gebruikt de hut in lessen voor basisscholen om praktische aspecten van vroeger leven te tonen, zoals handwas en landbouwwerk. De bouw werd geïnitieerd door de dertigjarige Stichting Plaggen Hendrik, die het iconische, sobere bestaan rond de plaggenhut wil bewaren. De stichting koppelt de hut aan lokale folklore: het verhaal van Smoks Hanne, een kruidenvrouwtje dat volgens overlevering in zo’n hut woonde, en haar zoon Plaggen Hendrik, die symbool staat voor hard werken, solidariteit en heidetradities.
Het initiatief past in een feestjaar: de stichting viert 30 jaar, de Oudheidkundige vereniging Salehem bestaat 50 jaar en Museum Smedekinck viert zijn twintigjarig bestaan. Op 6 juni is er een jubileumviering met historische markt, straattheater en ambachten. Tegelijk signaleert het museum zorgen over vergrijzende vrijwilligers en het bereiken van jongeren; er wordt nagedacht hoe het verhaal van nu bewaard en aantrekkelijk gemaakt kan worden voor toekomstige generaties.