Zo eren we al 81 jaar de gesneuvelde militairen van de Slag om Arnhem

In dit artikel:

Op de Airborne Begraafplaats in Oosterbeek worden dit jaar voor de 81ste keer de geallieerde militairen herdacht die tijdens de Slag om Arnhem omkwamen. De herdenking vindt plaats volgens een programma dat vrijwel onveranderd is gebleven sinds de eerste dienst op 25 september 1945.

Tijdens Operatie Market Garden in september 1944 slaagden Britse troepen er niet in de Rijnbrug in Arnhem te behouden. Zij trokken zich terug naar Oosterbeek, terwijl duizenden geallieerden in de regio Wolfheze, Oosterbeek en Arnhem sneuvelden. Hun lichamen werden aanvankelijk begraven in tijdelijke graven. Na de bevrijding van Nederland op 5 mei 1945 konden zij worden overgebracht naar een militaire begraafplaats.

De grond daarvoor werd geschonken door Jan ter Horst, waarnemend burgemeester van Renkum. Hij had tijdens de strijd zijn huis als noodhospitaal opengesteld en als gids voor de geallieerden gewerkt. Op 30 juli 1945 begon de aanleg van de begraafplaats, die uiteindelijk 1.684 Britse, 79 Poolse en drie Nederlandse graven omvatte. Van 243 militairen kon de identiteit niet worden vastgesteld.

De identificatie was bijzonder moeilijk, omdat lichamen maandenlang in massagraven, bij vliegtuigen, in tuinen en in de uiterwaarden hadden gelegen. Veel stoffelijke resten waren zwaar ontbonden of verbrand. Daarom dragen anonieme graven de tekst ‘Known unto God’.

Ter Horst organiseerde de eerste herdenking samen met generaal-majoor Roy Urquhart, commandant van de Britse luchtlandingsdivisie. Urquhart was in 1945 in Oosterbeek voor de filmopnamen van ‘Theirs is the Glory’. De plaatselijke bevolking ontving hem en zijn militairen opvallend hartelijk, ondanks de recente oorlog.

Aanvankelijk werden alleen de gesneuvelden van de Britse 1st Airborne Division herdacht. Vanaf 1946 kwamen daar andere geallieerde strijdkrachten bij en sinds 1979 ook de Poolse parachutistenbrigade. Nog altijd verzorgen de Koninklijke Harmonie Oosterbeek en basisschoolkinderen een belangrijke rol bij de ceremonie, zoals ook tijdens de eerste herdenking in 1945.