Wouter Timmermans ziet toe op het gebruik van AI door advocaten

In dit artikel:

Het misbruik van kunstmatige intelligentie in de rechtszaal komt nu nog zelden voor, maar kan volgens Wouter Timmermans — deken en toezichthouder voor de Orde van Advocaten in Gelderland — snel vaker voorkomen. Tot dusverre kregen drie advocaten een waarschuwing wegens foutief gebruik van AI (waaronder ChatGPT), zo meldde de NOS. Timmermans houdt zich sinds eind 2025 specifiek bezig met zaken rond AI en coördineert binnen Nederland signalen hierover; er zijn elf arrondissementsdekenen (Amsterdam kent er twee) die maandelijks over dit soort onderwerpen overleggen.

Timmermans benadrukt dat advocaten AI mogen inzetten, maar alleen als hulpmiddel en onder hun eigen verantwoordelijkheid. De Orde heeft eind 2025 richtlijnen uitgegeven die onder meer voorschrijven dat advocaten de door AI aangereikte feiten en jurisprudentie altijd verifieren. Dat is nodig omdat taalmodellen kunnen ‘hallucineren’ — bijvoorbeeld uitspraken of jurisprudentie verzinnen — wat cliënten kan benadelen, tegenpartijen en rechters extra werk oplevert en onprofessioneel is. Ook het ondoordacht delen van vertrouwelijke cliëntgegevens met AI-aanbieders noemt hij onaanvaardbaar.

Signalen over mogelijk verkeerd gebruik komen vaak van derden (rechters, tegenpartijen) bij Timmermans binnen. Hij onderzoekt meldingen, hoort de betrokken advocaat en kan het dossier sluiten of afronden met een normoverdragend gesprek. Afhankelijk van de ernst kan een verplicht AI-opleidingsmoment worden opgelegd of wordt een tuchtklacht ingediend bij de raad van discipline, met in het uiterste geval schrapping van het tableau als consequentie.

Kortom: het aantal incidenten is nu beperkt, maar toezichthouders zijn bezig met beleid, voorlichting en handhavende maatregelen om misbruik van AI in de advocatuur te voorkomen.