Waarom verlaagt Nederland de brandstofbelasting niet?

In dit artikel:

Door een nieuwe verlaging van de benzine- en dieselbelasting in Duitsland is tanken daar goedkoper geworden dan in Nederland. Nederlanders die in Emmerich tankten, vroegen zich af waarom Den Haag niet dezelfde maatregel neemt.

Het kabinet wijst vooral op de hoge kosten. Het niet langer jaarlijks indexeren van de accijns zou op termijn ongeveer 800 miljoen euro per jaar kosten. De tarieven bevriezen kost circa 1,7 miljard euro en verlagen tot het niveau van België en Duitsland ongeveer 2,9 miljard euro per jaar. Dat geld kan dan niet aan andere overheidsuitgaven worden besteed.

Nederland heft in 2026 84,5 cent accijns per liter benzine en 55,2 cent op diesel. In Duitsland is dat respectievelijk 65,45 en 47 cent; België rekent 60 cent voor beide brandstoffen. Omdat Nederland de accijns jaarlijks indexeert en de buurlanden dat niet doen, kan het prijsverschil verder groeien. Naast accijnzen worden de pompprijzen ook beïnvloed door olieprijzen, distributie, marges en biobrandstoffen.

Een nieuwe algemene verlaging vindt het kabinet bovendien weinig doelgericht: ook mensen met hoge inkomens of automobilisten die de auto nauwelijks nodig hebben zouden profiteren. Tijdens de energiecrisis van 2022 werd de accijns al tijdelijk verlaagd; zonder die korting zou brandstof nu volgens de NOS ongeveer 11 cent per liter duurder zijn. Dit voorjaar koos het kabinet in plaats daarvan voor onder meer een hogere onbelaste kilometervergoeding en tijdelijke maatregelen voor bedrijfswagens, samen goed voor 967 miljoen euro.

Extra btw-inkomsten door hogere brandstofprijzen bieden volgens het kabinet geen eenvoudige oplossing. In maart leverden die naar schatting 18 miljoen euro extra btw op, maar daalden de accijnsinkomsten met 10 miljoen euro. Bovendien geven consumenten mogelijk minder uit aan andere producten. Ook de verplichte bijmenging van biobrandstoffen, die ongeveer 6 cent per liter kost, ondersteunt klimaatdoelen en vermindert de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Een maximumprijs naar Belgisch voorbeeld wijst het kabinet af; meer prijstransparantie wordt wel onderzocht.