Waarom boeren niet wachten op de uitwerking van de stikstofplannen

In dit artikel:

Boeren protesteren opnieuw tegen het stikstofbeleid, hoewel de precieze uitwerking van de kabinetsplannen nog niet bekend is. Dinsdagavond trokken meer dan 150 boeren met trekkers naar het gemeentehuis van Oost Gelre, waar zij een brandbrief overhandigden. Ook langs de A1, A12, A50, A27, A16 en A2 waren de afgelopen weken protesten. Nieuwe acties zijn aangekondigd voor 14 augustus in Den Bosch en 15 september in Den Haag.

Het kabinet wil de stikstofuitstoot in 2035 fors hebben verlaagd ten opzichte van 2019. In de landbouw moet 42 tot 46 procent worden gereduceerd; voor mobiliteit en industrie ligt het doel op 50 procent. Met 20 miljard euro wil het kabinet onder meer boeren uitkopen, landbouwgrond omzetten in natuur en investeren in uitstootarme technieken. De maatregelen moeten ook ruimte creëren voor bouwprojecten die nu vastlopen door het ontbreken van stikstofvergunningen.

Volgens landbouwjournalist Wim van Gruisen zijn de hoofdlijnen al ingrijpend genoeg om boeren ongerust te maken. Een voorgestelde norm van maximaal 2,6 koeien per hectare kan melkveehouders dwingen dure grond aan te kopen of hun veestapel te verkleinen. NMV-bestuurder Jeroen van Maanen verwacht daarnaast dat melkveebedrijven hun ammoniakuitstoot met ongeveer 30 tot 40 procent moeten verminderen. Investeringen in technieken kunnen tonnen kosten, terwijl nog onzeker is of die oplossingen juridisch standhouden.

Het wantrouwen wordt versterkt doordat het minderheidskabinet van D66, VVD en CDA voor steun afhankelijk is van oppositiepartijen. Volgens Van Gruisen maakt de mogelijke steun van linkse partijen het onwaarschijnlijk dat het pakket sterk wordt afgezwakt. Boeren vrezen bovendien dat vergunningen later alsnog worden ingetrokken. De dreigende intrekking van vergunningen van vijf Brabantse pluimveehouders geldt daarbij als belangrijk voorbeeld.

De varkens- en pluimveehouderij wachten nog op een verdere uitwerking, maar de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders waarschuwt al voor meerdere stikstofgrenzen tegelijk: voor het bedrijf, de regio en de sector. Boeren zeggen wel te willen verduurzamen, maar alleen met voldoende zekerheid en toekomstperspectief. Als de Brabantse vergunningen verdwijnen, verwacht Van Maanen hardere protesten.