Joey duikt in zijn roots via Molukse barak

In dit artikel:

In het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem is de Molukse barak vanaf vandaag opnieuw opengesteld voor bezoekers. De originele replica van de barak uit 1939, die sinds 2003 in het museum stond, kreeg een grondige herinrichting omdat de oude presentatie niet meer recht deed aan de geschiedenis. Het museum werkte daarvoor samen met nazaten van Molukse gezinnen uit woonoord Lage Mierde; onder hen was Joey Lawalata, van wie grootouders in de barakken woonden en waarvan zijn vader er werd geboren.

De vernieuwde opstelling rekonstrueert het leven van de achttien gezinnen die dicht op elkaar verbleven: gedeelde voorzieningen, kleine kamers waar soms tien mensen sliepen, tegenover de relatief comfortabele afzondering van de kampbeheerder. Foto’s van Joeys opa leverden cruciale details om het interieur authentiek na te bouwen; sommige elementen zijn letterlijk uit die beelden overgenomen. Aan het eind van de route is een reflectiekamer ingericht met portretten van alle familieleden die in de barak woonden, waaronder Joeys grootouders, zodat bezoekers een gezicht krijgen bij de verhalen.

Voor Lawalata was het project persoonlijk: door mee te werken ontdekte hij foto’s en feiten over zijn familie die hij eerder niet kende, en het eindresultaat maakte emotie los. Hij benadrukt dat de erfenis van de eerste generatie vaak onverwerkte trauma’s bevatte, terwijl de tweede generatie – waaronder zijn vader – de jaren in Nederland anders en soms positiever heeft ervaren. Veel nazaten herkennen een dubbel gevoel van identiteit: tegelijkertijd Moluks en volkomen Nederlands.

De herinrichting is bedoeld om de Molukse geschiedenis beter te bewaren en zichtbaar te maken, juist nu er dit jaar extra aandacht is voor 75 jaar Molukkers in Nederland. Lawalata hoopt dat de plek ook in de toekomst dienst kan doen om jongere generaties te laten zien hoe hun voorouders leefden en om misverstanden – zoals het ten onrechte bestempelen van Molukkers als asielzoekers – te corrigeren.