Jacques strijdt al sinds 1979 tegen homogenezing: 'Ik hoop op een goede uitslag'

In dit artikel:

Dinsdag stemt de Eerste Kamer over een initiatiefwet van D66 en VVD die dwangmatige ‘homogenezing’ strafbaar moet maken. De maatregel kwam al eerder in de Tweede Kamer aan de orde en kreeg toen steun, waarna het wetsvoorstel werd aangepast om alleen de zwaardere vormen te bestrijden. Als de wet door de Senaat komt, wordt het strafbaar om homoseksuele en transgenderpersonen stelselmatig en op indringende wijze te onderwerpen aan conversietherapie of gebedsgenezing; overtreders riskeren hoge boetes of maximaal twee jaar gevangenisstraf.

Voor Jacques Zonne (74), die sinds 1979 tegen conversietherapie vecht, is de stemming een persoonlijk keerpunt. Als jongeman zat hij in een evangelisch centrum in Doornspijk waar hij zes maanden lang werd onderworpen aan wat hij omschrijft als hersenspoeling, exorcisme en gebedsgenezing. Hij noemt de wet “harstikke nodig” en hoopt op een positieve uitkomst: "Ik hoop op een goede uitslag." In het voorstel is bovendien opgenomen dat slachtoffers toegang krijgen tot psychische hulp — iets waar Zonne zich decennialang voor heeft ingezet.

Tijdens het Kamerdebat maakten partijen als CDA, NSC en BBB bezwaar tegen onnauwkeurige handhaving en tegen het idee dat eenmalige pastorale gesprekken meteen strafbaar zouden zijn. Om die bezwaren weg te nemen werd de tekst verduidelijkt: niet alle gesprekken over seksualiteit binnen religieuze contexten vallen onder het verbod; het richt zich op systematische, intense pogingen om iemands geaardheid of genderidentiteit te veranderen. Zonne erkent dat die precisering belangrijk is en benadrukt dat het vooral om extreme groepen gaat die in de naam van God dwang toepassen.

Emily Boone (30), zelf christelijk en queer en maker van een documentaire over kerk en queer zijn, noemt de wet een stap vooruit maar waarschuwt dat subtielere vormen van homogenezing — opmerkingen, goedbedoelde gebeden — vaak onzichtbare schade blijven aanrichten en moeilijker te verbieden zijn. Zij sprak in haar film onder anderen met iemand die op zijn vijftiende zulke ‘behandelingen’ onderging en daar nog jaren last van had.

Als de Eerste Kamer instemt, verwacht Zonne een feestelijke afsluiting van bijna vijftig jaar activisme, al wil hij voorlopig blijven voorlichten over wat conversietherapie inhoudt.