Wat voor gebied is Transnistrië? 'Het is een pro-Moskou entiteit'

In dit artikel:

Transnistrië ligt tussen Moldavië en Oekraïne en geldt internationaal als Moldavisch grondgebied. De regio verklaarde zich in 1990, vlak voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, onafhankelijk, maar die onafhankelijkheid is nooit erkend. Voor de Tweede Wereldoorlog maakte het gebied deel uit van Roemenië; Stalin annexeerde het in 1940 bij de Sovjet-Unie.

Na de val van de Sovjet-Unie liep de afscheiding uit op een korte burgeroorlog. In 1992 versloeg Transnistrië het Moldavische leger met hulp van het Russische Veertiende Leger. Een deel van de Russische troepen is er nog altijd aanwezig, net als een grote munitieopslag. Rusland wilde de regio aan het begin van de invasie van Oekraïne in 2022 gebruiken als uitvalsbasis voor een aanval op Odessa, maar dat plan mislukte.

Transnistrië heeft formeel een president en parlement, maar de macht ligt grotendeels bij het pro-Russische Sheriff-conglomeraat. Dat bedrijf beheerst onder meer supermarkten, media en benzinestations en zou volgens journalist Dénis van Vliet ook invloed hebben op de geheime dienst. De regio wordt bovendien beschuldigd van grootschalige smokkel en contrabande. Door veranderingen op de gasmarkt en de oorlog in Oekraïne is Transnistrië economisch afhankelijker geworden van onderhandelingen met Moldavië en de Europese Unie.

De geschiedenis en politieke positie van het gebied kwamen opnieuw in beeld nadat de Oldebroekse wethouder Tom de Nooijer foto’s deelde waarop hij met een Kalasjnikov, officierspet en vlaggen van Transnistrië en Dinamo Moskou stond. Die voetbalclub werd opgericht als sportvereniging van de Sovjet-geheime dienst. Historici noemen de beelden daarom politiek geladen en onverstandig, zeker gezien de Russische invasie van Oekraïne. De Nooijer zei dat hij Transnistrië uit historische belangstelling tijdens een vakantie bezocht, maar bood later excuses aan en noemde de foto’s onverstandig. Zijn collega’s in Oldebroek reageerden onaangenaam verrast.