Toen de Molukkers naar Randwijk kwamen

In dit artikel:

In Randwijk speelt de nieuwste aflevering van Ons Dorp zich af in 1953, wanneer de eerste Molukse gezinnen in het dorp neerstrijken. Een foto toont een Molukse man met een grote ratel in een Betuwse boomgaard die spreeuwen verjaagt — een beeld dat laat zien hoe snel de nieuwkomers tussen de dorpsbewoners opgaan. Ze wonen op woonoord De Haar, een voormalig werkkamp voor de naoorlogse wederopbouw, waar gemiddeld zo’n 26 gezinnen verblijven.

De Molukse mannen waren KNIL-soldaten die door de Nederlandse overheid naar Nederland werden gehaald voor een naar verwachting tijdelijk verblijf; veel van hen hadden liever teruggekeerd naar Ambon om zich bij de onafhankelijkheidsstrijd aan te sluiten. Dat tijdelijke karakter heeft echter decennialang geduurd: de Molukse gemeenschap verbleef in De Haar tot 1967, waarna velen verhuisden naar gewone huizen in omliggende plaatsen. De aanwezigheid van de Molukkers gaf ook een impuls aan het dorpsleven, onder meer aan de school; tegenwoordig herinnert alleen een sportparknaam nog aan die periode.

De aflevering plaatst deze migratie tegen de achtergrond van de oorlogsschade in Randwijk: in oktober 1944 lag het dorp in de frontlinie en werd het geëvacueerd. Na de bevrijding kwamen noodwoningen (onder meer een complex genaamd ‘Java’) en repatrianten uit Nederlands-Indië bij de wederopbouw kijken. Een opmerkelijke anekdote toont de vindingrijkheid van bewoners: een versleten houten kunstbeen werd vervangen door een provisorisch exemplaar uit een granaathuls. De uitzending is wekelijks te zien; de Randwijk-aflevering wordt meerdere keren herhaald en is later ook online beschikbaar.