Van stadion naar monument: 'Je zag hier elkaar elke twee weken, het was het hoogtepunt'
In dit artikel:
Arno Boon, initiatiefnemer van erfgoedorganisatie BOEi uit Amersfoort en oud-Wageninger, zet zich in voor een gemeentelijke monumentenstatus voor de Wageningse Berg — het terrein met het verwaarloosde stadion van het ooit geliefde FC Wageningen (club failliet in 1992). BOEi koopt, restaureert en herbestemt historische locaties; in Gelderland werkte de organisatie eerder onder andere aan DRU (Ulft), het ENKA-terrein (Ede), de watertoren en steenfabriek De Bovenste Polder (Wageningen) en boerderij Mariënburg (Maurik).
Boon legde uit dat BOEi doorgaans pas in beeld komt als plannen lange tijd blijven steken; dan neemt de organisatie vaak het eigendom over, schrijft een herbestemmingsplan en zoekt financiering. De aanpak is behoudend: nieuw gebruik moet respectvol aansluiten op de oorspronkelijke functie — denken aan wonen, culturele, maatschappelijke of educatieve invullingen. Voor de Wageningse Berg werkt BOEi samen met lokale vrijwilligers, oud-spelers en fans die sinds 2006 betrokken zijn en het terrein stap voor stap opknappen.
De vrijwilligers hebben onder meer het scorebord en sponsornamen hersteld, het dak van de zittribune vernieuwd en recent de lichtmasten opgeknapt. Jaarlijks gaat er naar schatting 10.000–15.000 euro aan directe onderhoudskosten doorheen; inclusief onbetaalde inzet schat Boon de waarde op zo’n 50.000 euro. Voor een volledige restauratie in oude staat zou ongeveer 1,5 miljoen euro nodig zijn — inclusief herstel van zittribune, kleedkamers en kantine.
Een monumentenstatus biedt zowel bescherming als financiële mogelijkheden: provincie-subsidies voor restauratie en een formele aanwijzing dat de plek behouden blijft. Tegelijk speelt milieu- en planologische druk: de Wageningse Berg ligt in een Natura 2000-gebied en staat “op slot” door stikstofregels, zodat grootschalige nieuwbouw geen reële optie is. BOEi wil het terrein óók economisch houdbaar maken via kleinschalige exploitatie: zomerse trainingskampen (in samenwerking met Fletcher Hotels), hondenschool, frisbeevereniging en andere lokale activiteiten.
Boon benadrukt dat bewaren niet alleen om stenen gaat maar vooral om het verhaal: in het zogenaamde businesshome is ruimte gecreëerd om de voetbalgeschiedenis zichtbaar te maken — herinneringen aan volle tribunes en ontmoetingen uit de jaren ’70 en ’80. Hoewel monumentenstatus veranderingen beperkt, staat erfgoedzorg toe dat plekken nieuwe hoofdstukken krijgen zonder hun identiteit te verliezen. De aanvraag wordt nu onderzocht door deskundigen; slechts de eigenaar kan bezwaar maken, en dat is in dit geval BOEi zelf, wat het proces vergemakkelijkt.