Een kat minder op straat, meer vogels in het gras

zondag, 29 maart 2026 (06:53) - Omroep Gelderland

In dit artikel:

Op het terrein van Aeres MBO Barneveld voeren vrijwilligers, studenten en dierenartsen deze week een grootschalige actie uit om zwerfkatten te castreren en behandelen. Doelstelling: in twee weken tijd 375 katten neutraliseren. De dieren worden met vangkooien gevangen (vaak gelokt met tonijn), na een nacht vasten geopereerd, gevaccineerd, ontwormd en gechipt. Waar mogelijk worden ze daarna teruggezet op de plek van vangst; alleen in beschermde natuurgebieden of gebieden met weidevogels worden ze niet teruggeplaatst.

De organisatie achter het project, geleid door Carien Radstake, werkt bewust met deze trap-neuter-return-aanpak omdat veel zwerfkatten afkomstig zijn van huiskatten die verwilderd zijn geraakt. Stichting Zwerfkatten Nederland noemt agrarische erven het belangrijkste leefgebied van deze dieren — naar schatting circa 86 procent — waar ze ook een nuttige rol spelen door muizen te bestrijden. Tegelijk leidt hun overdaad tot dierenleed en tot problemen voor kwetsbare vogelpopulaties, reden waarom katten uit vogelrijke gebieden niet worden teruggezet.

Voor studenten van Aeres biedt de operatiepraktijk een unieke leerschool: ze voeren controles uit, houden de dieren tijdens het ontwaken in de gaten en krijgen ervaring met schuwe katten die in gewone klinieken weinig voorkomen. Dierenarts Piet Hellemans werkt in hoog tempo; hij licht technische verschillen toe tussen castratie bij katers (relatief snel) en sterilisatie bij poezen (ingrijpender, zeker bij dracht). Soms worden ernstig zieke dieren geëuthanaseerd als herstel niet mogelijk is. Af en toe leidt een chip ertoe dat een kat na jaren bij de eigenaar terugkeert.

Nationaal ontbreekt structurele overheidsfinanciering voor dit soort acties — in tegenstelling tot landen als België, Spanje, Portugal en Turkije — maar een recent aangenomen motie in de Tweede Kamer maakt het mogelijk een deel van het budget voor weidevogels te gebruiken voor het neutraliseren van zwerfkatten, als diervriendelijke maatregel die zowel vogel- als kattengeluk kan bevorderen.