Ook huisdieren krijgen de lente in de bol

In dit artikel:

In Nijmegen licht dierenarts Roeland Wessels in het radioprogramma Tot drie (Omroep Gelderland) toe hoe lente en voortplantingsdrift bij huisdieren tot uiteenlopende gedragingen en biologische strategieën leiden. Hij legt uit dat dieren sterk verschillen in hun ovulatie: sommige soorten zijn cyclisch en produceren regelmatig eicellen, andere ovuleren slechts één of enkele keren per jaar. Ook varieert het aantal tegelijk geproduceerde eicellen: van soorten met grote nesten (kat, hond, varken) tot dieren die meestal één jong krijgen.

Bij konijnen geldt een speciaal mechanisme: zij ovuleren pas ná de dekking. De daad zelf is dus de prikkel voor het loslaten van eicellen, waardoor paring vrijwel altijd tot vruchtbaarheid kan leiden. Katten zijn krols en reageren ook op meerdere dekkingen; elk contact kan extra eisprongen stimuleren. Daardoor kan één nest kittens van verschillende vaders afkomstig zijn, iets wat in de praktijk geregeld voorkomt.

Wessels wijst ook op prenatale hormooninvloeden: een teefje dat in het vruchtwater tussen reutjes ligt, krijgt wat testosteron binnen en kan daardoor bij de geboorte en later opvallend mannelijker of assertiever gedrag vertonen. Dat is relevant voor mensen die een pup uit zo’n nest kiezen.

Tot slot bespreekt hij het verschijnsel dat honden tijdens de paring "vastzitten" doordat de zwellichamen van de penis opzwellen; dit is normaal en nodig voor een succesvolle zaadlozing. Eigenaren moeten niet proberen de dieren uit elkaar te trekken omdat dat erg pijnlijk kan zijn.

Praktische les: begrijpen van deze verschillen helpt eigenaren en fokkers in het inschatten van gedrag, vruchtbaarheid en wat te verwachten bij nakomelingen — en voorkomt onnodig ingrijpen tijdens natuurlijke paringsrituelen.