Marineschip van 500 miljoen euro gevonden met gadget van 5 euro
In dit artikel:
Een eenvoudig pakketje — een bluetoothtracker van ongeveer 5 euro, verstopt in een briefkaart met twee postzegels — maakte het mogelijk de positie van het Nederlandse fregat Zr.Ms. Evertsen tijdens een missie te reconstrueren. Omroep Gelderland volgde de tracker online en gebruikte daarnaast webcambeelden om te bevestigen dat de Evertsen enige tijd afgemeerd lag in de haven van Heraklion (Kreta) en op 27 maart uitliep. Via de verzendroute (sorteercentrum → marinebasis Den Helder → Eindhoven → Kreta) en locatiebeelden was het schip op zee nog tot zo’n 24 uur later te volgen; daarna ging de tracker offline bij de kust van Cyprus.
De tracker was via de Militaire Post Organisatie naar het schip gezonden. Pakketten en briefpost worden bij Defensie gescheiden gescreend: parcels gaan door een röntgenscanner, maar enveloppen en kaarten worden niet standaard gescand. Daardoor kon het kleine apparaat onopgemerkt mee. Het incident sluit aan bij eerdere kwetsbaarheden die Omroep Gelderland aan het licht bracht, zoals gegevens van militairen via de sportapp Strava.
Experts waarschuwen voor de veiligheidsrisico’s. Rowin Jansen (universitair docent nationale veiligheidsrecht, Radboud Universiteit) wijst op de noodzaak om nationale veiligheid zwaarder te laten wegen dan persoonlijke post van militairen. Voormalig luitenant‑generaal Mart de Kruif benadrukt dat in moderne conflicten nauwkeurige locatiegegevens onmiddellijk inzetbaar zijn voor aanvallen: "Van een oorlogsschip heb je liever niet dat de locatie bekend is," aldus De Kruif. Ze pleiten voor een minder naïeve houding bij wat militairen en organisaties openbaar toegankelijk maken of verzenden.
Defensie zegt inmiddels maatregelen te hebben genomen: het is niet langer toegestaan wenskaarten met batterijen naar de Evertsen te sturen en de richtlijnen voor militaire post worden herzien. De gevonden tracker werd tijdens het sorteerproces aangetroffen nadat het fregat al had uitgevaarten; het ministerie stelt dat er geen aantoonbaar operationeel risico is ontstaan. Toch blijft informatie over hoe post naar schepen gestuurd kan worden online beschikbaar omdat contact met thuisfront als belangrijk wordt gezien.
Het onderzoek laat zien hoe goedkope consumententechnologie en openbare logistieke- en camerabronnen samen een militair asset kunnen ontmaskeren en onderstreept de uitdaging voor Defensie om privacy van personeel en operationele veiligheid tegen elkaar af te wegen.