Hoop en verdriet tijdens bewonersbijeenkomst over toekomst Vulcanus
In dit artikel:
IJzergieterij Vulcanus in Langerak — opgericht in 1894 en ooit goed voor zo’n 200 banen in het hoogtepunt rond de jaren ’60 — staat opnieuw op een keerpunt. Buurtbewoners en belangstellenden vulden massaal de zaal van Zaar&Veer in Hummelo voor een informatieavond over de toekomst van het terrein, die werd georganiseerd door AH Projectontwikkeling en directeur Herman Ponstein. Er is één concrete voorwaarde: als er zich vóór aanstaande woensdag geen nieuwe eigenaar meldt, liggen plannen voor woningbouw klaar.
De fabriek kampte decennialang met overlast en economische tegenslag. Vanaf de jaren ’70 riep de uitstoot klachten op, in de jaren ’90 dreigde faillissement en in 2004 ging Vulcanus daadwerkelijk failliet, om na elf dagen met aanzienlijk minder personeel door te starten. Ook in 2019 volgde een faillissement, waarna Ponstein de gieterij overnam en voor miljoenen moderniseerde — waardoor hinder in de wijk afnam. Toch maakten tegenvallers zoals Covid-19, de oorlog in Oekraïne, prijsdruk vanuit China en vooral strengere milieueisen verdere investeringen nodig. Begin dit jaar kreeg de organisatie opnieuw een waarschuwing van de omgevingsdienst; Ponstein zei daarop dat hij die volgende miljoeneninvestering niet meer wil doen en de fabriek in “pauzestand” zet. Huidige orders worden afgerond, maar er komen voorlopig geen nieuwe opdrachten bij; er werken nog zo’n zestig mensen. Na het faillissement van de Doesburgse gieterij vorig jaar is Vulcanus de laatste actieve gieterij in de regio.
AH Projectontwikkeling presenteerde voorlopig stedenbouwkundig beeld: het terrein zou in drie zones worden opgedeeld en ruimte bieden aan maximaal circa 160 woningen — een mix van vrijstaande woningen, rijtjeshuizen, huur en koop — plus mogelijk lokale voorzieningen zoals een bakker of kapper. Er is ook aandacht voor erfgoed: als de constructie en behoefte het toelaten kan een deel van de fabriek behouden en omgebouwd worden tot bijvoorbeeld een buurthuis. Veel aanwezigen zagen de plannen als een kans voor minder overlast en extra voorzieningen, maar voormalige en huidige werknemers keken met verdriet terug op het mogelijke verlies van de fabriek.
Kort samengevat: Vulcanus balanceert tussen voortzetting van industrieel gebruik als er een koper opstaat, of herontwikkeling naar een woonwijk als die nieuwe eigenaar uitblijft. De komende dagen moeten uitwijzen welke richting het terrein opgaat.