Arts ontdekt hoe 22-wekenprik baby's beschermt tegen kinkhoest

In dit artikel:

Immunoloog Dimitri Diavatopoulos van het Radboudumc in Nijmegen ontdekte dat de antistoffen die bij zwangere vrouwen ontstaan na de 22‑wekenprik tegen kinkhoest niet alleen via de placenta in het bloed van de pasgeborene terechtkomen, maar ook in het neusslijmvlies van de baby. Hij vond dit door honderden gevaccineerde en niet‑gevaccineerde vrouwen te vergelijken. Dat is belangrijk omdat de neus vaak de ingang is voor de bacterie: voorkomen van vestiging in het neusslijmvlies kan erger ziekte in de longen en daarmee ernstige complicaties bij jonge zuigelingen vermijden.

Kinkhoest blijft wereldwijd veel slachtoffers maken en is ook in Nederland weer vaker voorgekomen sinds het begin van deze eeuw. Volgens het RIVM waren er vorig jaar 272 bevestigde gevallen, onder wie veertien baby’s; in 2024 overleden vijf baby’s en drie volwassenen. Meer dan 80 procent van de zieken was niet gevaccineerd. Daarom krijgen zwangeren sinds 2019 een uitnodiging voor de prik rond 22 weken zwangerschap; in Gelderland ligt de deelname meestal tussen 60 en meer dan 80 procent, met enkele gebieden onder de 50 procent (zoals de Gelderse Vallei en delen van de Veluwe), al kunnen zelfgekozen niet‑registratie de cijfers beïnvloeden.

Zuigelingen zijn kwetsbaar omdat ze in de eerste maanden nog geen eigen afweer hebben en vaak worden aangeraakt en toegedekt, waardoor ze gemakkelijk via het gezicht en de neus besmet worden. Zonder bescherming kan kinkhoest leiden tot ernstig hoesten, uitputting, voeden weigeren, zuurstoftekort en zelfs hersenschade of overlijden. Baby’s krijgen vanaf twee maanden zelf vaccinaties binnen het Rijksvaccinatieprogramma (3, 4 en 11 maanden) met een latere boost tussen vier en zes jaar. Diavatopoulos stelt dat deelname aan het vaccinatieprogramma door dit onderzoek nog eens extra wordt onderstreept en dat verder onderzoek moet uitwijzen of aanpassing van het gebruikte vaccin de bescherming tegen overdracht verder kan verbeteren.