'Onacceptabel': gemeenten vrezen enorme impact van hoogwaterplan
In dit artikel:
De gemeenten Heumen en Wijchen noemen de voorgestelde hoogwatermaatregelen voor het gebied tussen Wijchen en Heumen onacceptabel in een brief aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het onderzoek maakt deel uit van het programma Ruimte voor de Rivier 2.0 en gaat na welke ingrepen nodig zijn om mensen achter dijken ook in de toekomst droge voeten te geven. Volgens de gemeenten heeft het huidige voorstel echter een “enorme impact” op inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties.
Het plan reserveert het grootste Maasgebied tussen Wijchen en Heumen voor waterbergingsmaatregelen. Eén variant is de aanleg van een zogenoemde ‘groene rivier’: bij hoogwater zou water vanuit de Maas bij Heumen het land inlopen naar de Hatertse en Overasseltse Vennen, zuidwaarts ombuigen onder Wijchen en ten westen van Nederasselt weer in de Maas terugvloeien. Daardoor zouden Nederasselt en Overasselt tijdelijk min of meer op een eiland komen te liggen. Die ingreep kan lokaal een waterstand met zo’n 18 centimeter verlagen — aanzienlijk meer dan op andere plekken — maar vergt ook een lange, forse omdijking en verschuiving van de Maasdijk landinwaarts om meer uiterwaardruimte te creëren.
Het verkennende rapport waarschuwt dat deze plannen nog lang niet toereikend zijn om de verwachte stijging van hoogwaterstanden door klimaatverandering volledig te compenseren; er is “veel meer nodig”. Gemeenteraden zijn nog niet officieel geïnformeerd en de colleges willen eerst intern overleggen voordat ze vragen beantwoorden.
Lokale bewoners reageren fel. Boer Theo Hopman, opgegroeid in het gebied, verzet zich tegen het afstaan van vruchtbare grond en hekelt het beperkte burgerdebat: “Nee. Never nooit niet,” zegt hij over het opgeven van land. Deltacommissaris Co Verdaas erkent de zorgen, maar wijst erop dat nationale veiligheid soms lokale belangen moet overstijgen en dat de rivier uiteindelijk meer ruimte nodig heeft. Hij benadrukt ook de lastige timing van communicatie: te vroeg informeren wekt onrust, te laat voelt als uitsluiting.
Het ministerie wijst erop dat het gebied sinds 2006 al is gereserveerd, waarmee grootschalige nieuwe ontwikkelingen worden beperkt. Definitieve keuzes over ruimtelijke reserveringen worden deze winter op hoofdlijnen door de ministerraad genomen; nadere onderzoeken moeten bepalen waar concreet ruimte nodig is. Na dat besluit is er inspraak mogelijk, vanaf januari 2027. De argumenten van Heumen en Wijchen zullen bij de uiteindelijke afweging meegewogen worden.