Mogelijk slachtoffer oud-gynaecoloog: 'Ik moest een contant bedrag meenemen'

In dit artikel:

Een oud-gynaecoloog van het Elisabeths Gasthuis in Arnhem, dokter Alexander Schmoutziguer, gebruikte in de jaren zeventig en tachtig naar verluidt zijn eigen sperma als donorzaad en zou daarmee minimaal zestien kinderen hebben verwekt. Rijnstate — waar het Elisabeths Gasthuis later in opging — publiceerde gisteren een intern onderzoek en maakte bekend dat de arts ook drager is van een erfelijke aandoening. Om mogelijke nazaten te achterhalen roept het ziekenhuis mensen op die in de jaren ’70, ’80 en ’90 door deze arts behandeld werden zich te melden en bloed- of DNA-materiaal af te staan via expertisecentrum Fiom.

Het nieuws heeft veel onrust veroorzaakt; Rijnstate heeft inmiddels meerdere telefoontjes gekregen van zowel oud-patiënten als mogelijke donorkinderen met vragen en zorgen. Het ziekenhuis werkt samen met Fiom en Stichting Donorkind om betrokkenen te informeren en ondersteuning te bieden. Welke erfelijke aandoening het betreft is nog niet vastgesteld; Rijnstate zegt donorkinderen eerst te willen informeren zodra daar meer over bekend is.

In gesprekken met Omroep Gelderland vertellen mogelijke betrokkenen geschrokken en bezorgd te zijn. Een vrouw die anoniem blijft — genoemd als “Anita” — stond in de jaren tachtig meerdere keren bij de arts onder behandeling en heeft een 37-jarige dochter die als donorkind bekend is. Zij herinnert zich ongewone praktijken tijdens de behandelingen, zoals dat de arts soms ineens een kleedhokje binnenkwam en dat er contant werd betaald voor vermeende bewaring van sperma. Anita vermoedt dat zij mogelijk onbewust heeft bijgedragen aan het beroepsmatig persoonlijk voordeel van de arts en maakt zich vooral zorgen over de gezondheid van haar dochter vanwege het dragerschap van de arts.

Een andere mogelijke betrokkene, “Tom”, geboren in 1978 in hetzelfde ziekenhuis, vermoedt sterk dat hij en zijn zus kinderen van dezelfde donor zijn. Hij wil zich aanmelden voor DNA-onderzoek vooral om duidelijkheid te krijgen over het mogelijke erfelijke risico voor henzelf en hun kinderen. Meerdere betrokkenen geven aan dat het onderzoek rust kan brengen, maar ook dat het emotioneel zwaar is.

Rijnstate en de samenwerkende instanties bieden gesprekken en kunnen lotgenoten met elkaar in contact brengen. De eerstvolgende stappen zijn het verzamelen van DNA-materiaal, het vaststellen van het precieze medische risico en het informeren van eventuele nazaten. De zaak roept naast medische vragen ook scherpe ethische bezorgdheid op over het gebruik van donorzaad zonder transparantie of toestemming.