Minister wil statushouders sneller aan het werk: Achterhoek doet mee
In dit artikel:
Minister Thierry Aartsen van Werk en Participatie wil nieuwkomers met een verblijfsvergunning sneller aan het werk helpen door in ruim tachtig gemeenten een startbaanregeling te combineren met de verplichte inburgering. Alle acht gemeenten in de Achterhoek doen mee. Doel is minder afhankelijkheid van bijstand en snellere integratie: het kabinet wijst erop dat 70% van de statushouders na de driejarige inburgeringsperiode nog geen baan heeft.
Startbanen bieden betaalde functies die ook passen bij beperkte Nederlandse taalvaardigheid, zoals logistiek, horeca en bouw. Het idee is dat nieuwkomers vanaf dag één werken en tegelijk taal- en inburgeringslessen volgen, in plaats van eerst jarenlang cursus te volgen en daarna pas te zoeken naar werk. Volgens het CBS gaan statushouders sneller de arbeidsmarkt op dan tien jaar geleden: van de vergunninghouders van 2024 werkte 13% na drie maanden, tegenover 1% in 2014. Vaak betreft het echter onzekere vormen van arbeid, zoals oproep- of uitzendwerk.
In de Achterhoek bestaat al jaren samenwerking tussen de acht gemeenten, onderwijsinstellingen en UWV om statushouders te begeleiden naar werk. De regionale arbeidsmarktorganisatie ziet de startbanen vooral als aanvulling voor jongeren: sommige volgen liever werk dan voltijds onderwijs, anderen werken maar missen daardoor inburgeringslessen. Daarom wil men in deze regio de prioriteit bij werk leggen en de taallessen daaromheen organiseren — een lastige opgave door afstand en reistijd in een plattelandsregio (bijvoorbeeld woon-werk-reis van Winterswijk naar Doetinchem).
Voor de uitvoering is in 2026 5,8 miljoen euro beschikbaar gesteld. Werkgevers kunnen gebruikmaken van bestaande en opnieuw opengestelde regelingen, zoals de SOWIS-subsidie (ondersteuning werkgevers bij inzet van statushouders) en lokale loonkostensubsidies voor het opvangen van lagere productiviteit in het begin. Gemeenten kunnen daarnaast jobcoaches inzetten voor begeleiding op de werkvloer.
Kort samengevat: de startbanen moeten statushouders sneller economisch zelfstandig maken en tegelijk het Nederlandse personeelstekort helpen verminderen, maar succes hangt af van praktische ondersteuning rondom taal, begeleiding en reiskosten in regio’s met grote afstanden.