Dankzij Mees (12) wordt dit kasteel toegankelijker voor wie niet kan zien
In dit artikel:
Mees van Helden (12), die blind is, werkt samen met Kasteel Hernen aan betere toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking. Zijn eigen ervaringen tijdens bezoeken aan musea en kastelen — waar veel objecten achter glas staan, informatie vooral visueel is en zelfstandig rondlopen vaak niet lukt — brachten hem in actie. Mees benadrukt dat veel instellingen wel aandacht hebben voor rolstoeltoegankelijkheid of hulphonden, maar dat dat voor blinden en slechtzienden meestal niet genoeg is: “Je wilt het zelf ervaren. Dingen kunnen aanraken, een maquette voelen, braille lezen.”
De samenwerking leverde al concrete aanpassingen op: informatie in braille, een plattegrond in braille, leesboeken voor kinderen en volwassenen en duidelijkere aanwijzingen bij de audiotour zodat bezoekers weten waar ze moeten scannen. In november gaf Mees met zijn klas — leerlingen die zelf blind of slechtziend zijn — een rondleiding door het kasteel. Vrijwilliger Bert Beuving hielp met het opstellen van een conceptplan met verdere ideeën, zoals een voelbare maquette en geluidselementen in ruimtes zoals de kelder om de beleving te versterken.
Adviesorganisatie Accessibility en het MuZIEum in Nijmegen wijzen erop dat toegankelijkheid vooral draait om zelfstandigheid en beleving: van de reis naar het gebouw tot de route binnenin moet rekening gehouden worden met mensen zonder of met beperkt zicht. Er is in Nederland geen centraal keurmerk voor toegankelijkheid; instellingen kunnen zich wel laten leiden door richtlijnen zoals de internationale ITES-richtlijn (2023) en nieuwe NEN-normen. Die richten zich onder andere op contrast, looproutes, akoestiek en voelbare elementen. In monumentale panden zijn ingrijpende aanpassingen vaak lastig, maar kleinere veranderingen in informatievoorziening, verlichting en begeleiding kunnen veel verschil maken.
Mees stelt dat volledige toegankelijkheid nog niet bestaat, maar dat kleinschalige, doordachte aanpassingen echte meerwaarde bieden. Zijn initiatief laat zien hoe betrokken bezoekers zelf musea en kastelen inclusiever kunnen maken.