Media dagen minister Wiersma opnieuw voor de rechter om intimiderend misbruik van het rechtssysteem
In dit artikel:
Follow the Money, Omroep Gelderland en NRC spannen een civiel hoger beroep aan tegen demissionair minister Femke Wiersma (Landbouw). De drie mediaorganisaties beschuldigen de minister ervan opnieuw te proberen actuele dieraantallen en stal-locaties van Nederlandse veehouderijen buiten de openbaarheid te houden, ondanks een eerdere rechterlijke uitspraak die openbaarmaking verplicht stelde.
Journalisten vroegen deze gegevens in 2022 op via de Wet open overheid (Woo) om onder meer de effectiviteit van het stikstofbeleid te kunnen onderzoeken. Haar voorganger Piet Adema had besloten de informatie vrij te geven, maar Wiersma draaide dat besluit terug en wilde eerst alle veehouders aanschrijven om hun zienswijze te horen. Boerenorganisaties hadden bezwaar gemaakt uit vrees voor intimidatie, al zijn veel van die gegevens volgens de media al via Kamer van Koophandel en subsidieregisters te vinden.
In september 2025 bepaalde de Raad van State dat de gevraagde emissiegegevens op grond van de Woo openbaar moeten worden gemaakt; daarop gaf Wiersma de data vrij, maar deze waren grotendeels verouderd. NRC, FTM en Omroep Gelderland vroegen daarop actuele cijfers over de afgelopen drie jaar. De minister wil echter opnieuw een omvangrijke zienswijzeprocedure starten — met contactmomenten voor tienduizenden boeren — wat volgens haar ministerie tot circa een jaar vertraging en 15–60 miljoen euro extra kosten kan leiden.
De mediaorganisaties stellen dat die procedure in strijd is met de eerdere uitspraak: voor door veehouders zelf aangeleverde gegevens is een zienswijze niet vereist en kan die nooit tot een andere juridische uitkomst leiden. Het Adviescollege Openbaarheid en Informatiehuishouding noemde de voorgenomen consultatie eerder een vorm van schijninspraak die vooral teleurstelling zal veroorzaken. Eerdere bestuursrechtelijke procedures lopen nog; met dit civiele hoger beroep willen de journalisten bovendien een verbod afdwingen op de nieuwe zienswijzeprocedure van de minister.
Hun advocaat stelt dat Wiersma het recht van journalisten op snelle toegang tot overheidsgegevens belemmert. De hoofdredacties spreken van een bedreiging van vrije nieuwsgaring en zeggen door te procederen omdat het maatschappelijk belang groot is. Eerder noemde de rechtbank Overijssel Wiersma’s bemoeienis al “misbruik van bevoegdheden”.
Achterliggende kwestie: de zaak raakt aan transparantie rond landbouwemissies en de vraag in hoeverre ministers juridische instrumenten mogen inzetten om openbaarmaking te vertragen.