Minister Yeşilgöz informeerde Kamer verkeerd over incident tracker op marineschip

In dit artikel:

Minister Dilan Yeşilgöz heeft de Tweede Kamer onjuist geïnformeerd over het voorval met het fregat Zr.Ms. Evertsen. Zij stelde dat tijdens de periode waarin een Bluetooth-tracker aan boord was, het schip via het openbare Automatic Identification System (AIS) te volgen was. Onderzoek van Omroep Gelderland toont aan dat dat niet klopt: het laatste AIS-signaal van de Evertsen dateert uit de middag van vrijdag 27 maart, terwijl de tracker die via een briefkaart aan boord was gebracht het schip nog tot zeker 18 uur later kon lokaliseren.

Het fregat bevond zich bij het uitzendmoment van het laatste AIS-signaal ten westen van Kreta; op zaterdagochtend 28 maart liet de tracker zien dat het schip in de buurt van Cyprus voer. Het is mogelijk dat de Evertsen op dat moment haar operationele taak — het beschermen van een Frans vliegdekschip tegen raketaanvallen uit Iran — alweer had hervat. Franse berichtgeving wees anderhalve week eerder ook op een vliegdekschip in die regio.

Het ministerie van Defensie bevestigt nu dat de tracker van Omroep Gelderland nog actief was nadat het AIS was uitgeschakeld, maar wil om ‘operationele redenen’ niet zeggen hoe lang dat duurde. Omroep Gelderland zegt bij publicatie zorgvuldig te hebben afgewogen welke informatie gedeeld werd en heeft Defensie vooraf geïnformeerd, zodat eventueel aanvullende maatregelen genomen konden worden.

Het incident benadrukt kwetsbaarheden: een goedkoop Bluetooth-gadget dat via de post aan boord kwam bleek voldoende om de positie van een marineschip te bepalen wanneer standaardzenders waren uitgeschakeld. Naast de politieke discussie over de juiste informatievoorziening roept het vragen op over fysieke en logistieke beveiliging van marineschepen en over de procedures rond post en toegangscontrole. Defensie heeft naar aanleiding van soortgelijke vondsten al stappen aangekondigd om postregels aan te scherpen.