Voormalig voorzitter Yad Vashem Nederland, Joop Levy (90) overleden

In dit artikel:

Joop Levy is op 23 december 2025 overleden op 90‑jarige leeftijd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat hij met zijn moeder ondergedoken in de buurtschap Lintelo (gemeente Aalten); zijn vader Philip dook in september 1942 elders onder bij de familie Hofs in Varsseveld. Overdag verbleven Joop en zijn moeder in een klein kamertje achterin de boerderij van de familie Ebbers, later sliepen ze in een schuilhok boven de paardenstal.

Op zijn achtste verjaardag, in oktober 1943, kreeg hij van een verzetskoerier een houten speelgoedvliegtuigje als cadeau — gemaakt door zijn neef Jonny Levy en een Russische piloot die beiden ook ondergedoken zaten bij de familie Geurink in Lichtenvoorde. Drie weken voor de bevrijding verbleven zo'n zeventig Duitse soldaten twee weken op de boerderij; Joop en zijn ouders moesten stil blijven liggen terwijl de familie Ebbers hen ’s nachts eten bleef geven. Na de oorlog weigerde de familie Ebbers een geldbedrag dat Philip Levy hun aanbood uit dankbaarheid.

Levy werd later onder meer voorzitter van Yad Vashem Nederland en kreeg de koninklijke onderscheiding Ridder in de Orde van Oranje‑Nassau. Hij omschreef zichzelf als “een grote geluksvogel” en benadrukte de stille moed van hulpverleners; de familie Ebbers zei destijds: “Waar er voor twee eten is, is er ook eten voor drie.” Voor het televisieprogramma rondom 75 jaar vrijheid nam hij het vliegtuigje in 2020 nog mee terug naar Lintelo; het speeltuigje is nu te zien in het Nationaal Onderduikmuseum in Aalten. Deze persoonlijke herinnering illustreert zowel het dagelijks risico van onderduikers als de rol van lokale verzetsnetwerken bij het veiligstellen van Joodse levens tijdens de oorlog.