Hoe ontsnap je uit een criminele familie?

In dit artikel:

De bestorming van het huis van Jan G. jr. aan de Ewijkseweg in Overasselt, twee weken geleden door ongeveer dertig gewapende mannen, vormt een nieuw hoofdstuk in een familiegeschiedenis waarin al sinds 1999 illegale activiteiten bekend zijn. Volgens deskundigen kunnen binnen criminele families zowel kennis en vaardigheden als wantrouwen en een gesloten ‘wij-tegen-de-rest’-mentaliteit van ouder op kind worden doorgegeven. Familiebanden maken criminele samenwerking bovendien makkelijker, omdat de kans op verraad kleiner is.

Kinderen van criminele ouders hebben volgens onderzoek bijna twee keer zoveel kans om zelf crimineel te worden; dat risico stijgt wanneer beide ouders crimineel zijn en geldt ook voor gewelddadig gedrag. Hoogleraar Janine Janssen stelt dat politie en preventieorganisaties nauwer moeten samenwerken, omdat criminele activiteiten en gezinsdynamiek niet los van elkaar kunnen worden gezien. Binnen zulke gezinnen kunnen mensen bovendien tegelijk dader en slachtoffer zijn, bijvoorbeeld wanneer zij betrokken zijn bij criminaliteit en ook huiselijk geweld meemaken.

Uitstappen is volgens adviseurs van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid veel moeilijker dan alleen stoppen met misdaad. Wie vertrekt, raakt vaak ook familie, sociale contacten en een vertrouwde leefwijze kwijt. Bestaande uitstapprogramma’s moeten daarom eerst aansluiten bij iemands achtergrond en situatie. Een brede aanpak is nodig, met aandacht voor traumabehandeling, veiligheid, het hele gezin en het sociale netwerk. Na vertrek kan opvang op afstand helpen, waarna iemand een nieuw netwerk en een zelfstandig leven moet opbouwen. Terugval is daarbij mogelijk en vraagt om langdurige begeleiding.