Hij metselde bergen kunst in de muren van zijn huis: 100 jaar Jac Maris in Heumen

In dit artikel:

Honderd jaar nadat beeldhouwer, keramist en wandschilder Jac Maris (die in 1926, op 26‑jarige leeftijd, met zijn vrouw Willy in Heumen ging wonen) zich vestigde, staat zijn omgebouwde houten blokhut aan de Looistraat nog altijd centraal: het huis fungeert sinds zijn overlijden in 1996 als museum en eerbetoon aan zijn leven en werk. Maris veranderde zijn eenvoudige woning in een sprookjesachtig atelier-wonen waarin muren vol zitten met ingemetselde beeldjes en decoratieve reliëfs — een oplossing die hij zelf droogjes verklaarde met: “Ik was aan het metselen en ik kwam stenen tekort.”

Familie en vroegere bezoekers herinneren zich een altijd werkende kunstenaar. Zijn nichtje Lidy Marris en buurvrouw Ria Clerx vertellen over logeerpartijtjes, koffiepauzes met Willy en over hoe Maris vaak ’s nachts aan klei werkte en boven de oven sliep om keramiek te bakken. De naamspelling in de familie veranderde deels van Marris naar Maris; dat werd gezien als artistieker.

Maris liet honderden werken na, verspreid over steden en dorpen in Gelderland — onder meer de beeldengroep bij het Airborne‑monument in Oosterbeek — en trok al vroeg journalisten: het Polygoonjournaal maakte in 1947 een reportage, en in 1993 sprak hij nog bij televisieprogramma Van Gewest tot Gewest. Zijn huis is zowel woonruimte als werkplaats geweest; beitelen, kleien en metselen vonden plaats midden in de woonkamer.

Voor wie in Heumen langs de Looistraat loopt: het ogenschijnlijke huis is een uniek voorbeeld van geïntegreerde kunst en ambacht in woonarchitectuur en biedt een inkijk in het obsessieve, praktische en decoratieve werk van een kunstenaar die diep verankerd is in de Gelderse kunstgeschiedenis.