Reizen met de bus? Voor mensen met een beperking vaak onmogelijk
In dit artikel:
Recent onderzoek van RTV Oost en de regionale omroepen laat zien dat toegankelijkheid van bushaltes in Nederland ernstig te kortschiet: ongeveer de helft van alle haltes is niet geschikt voor mensen met een beperking. In provincie Gelderland geldt dat voor bijna 41 procent van de haltes. Opvallend is gemeente Voorst: van de 31 haltes daar voldoet geen enkele aan de minimale toegankelijkheidseisen. Duiven, Westervoort en Putten scoren relatief beter.
Praktische barrières zijn vaak eenvoudig maar ingrijpend: ontbrekende of te lage trottoirs, haltes die in berm of zandpad eindigen, geen geleidelijnen voor blinden en slechtzienden, gebrek aan overkappingen en afmetingen die niet aansluiten op lagevloerbussen of rolstoelliften. Hoewel veel bussen tegenwoordig wel instapvriendelijk zijn (lage instap, oprijplank), sluit de infrastructurele situatie bij de halte daar niet altijd op aan. Dat maakt reizen voor mensen met een fysieke of visuele beperking onnodig lastig en soms onmogelijk.
Ervaringsdeskundigen benadrukken de gevolgen: Mathieu Maanders (ROCOV Gelderland) noemt de basisvoorzieningen vaak afwezig; Ton van Weerdenburg van de Oogvereniging spreekt over het letterlijk de weg kwijt raken als geleidelijnen ontbreken, en mist vaak audio-informatie of adequate hulp van chauffeurs. Toegankelijkheid wordt hiermee ook een kwestie van zelfstandigheid en maatschappelijke participatie.
Juridisch kader en verantwoordelijkheid bestaan: Nederland tekende het VN-verdrag Handicap in 2016; doelen zijn gelijkwaardige deelname en toegankelijke openbare voorzieningen. Waar een halte onder valt, bepaalt wie moet ingrijpen — meestal de gemeente, bij provinciale wegen de provincie en bij rijkswegen Rijkswaterstaat. Gemeenten melden echter dat beperkte budgetten en veranderende busroutes grote investeringen soms uitstellen; Voorst zegt haltes met veel reizigers prioriteit te geven en bij herinrichtingen mee te nemen.
Nationaal streeft men naar volledig toegankelijke haltes in 2040. ROCOV en belangenorganisaties roepen op tot meer urgentie, heldere samenwerking en structurele financiering om dat doel haalbaar te maken — met de nadruk dat toegankelijk reizen begint bij de halte, niet bij de bus.