Fout in stemwijzer: D66 en GroenLinks ineens één partij?
In dit artikel:
Met de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart in zicht gebruiken veel kiezers online stemhulpen — waaronder de door Mark Keus gemaakte stemwijzer op keus.nl — maar die tool, die met behulp van AI (het programma Claude) is opgebouwd, levert herhaaldelijk onjuiste en misleidende resultaten op. De kieswijzer is al meer dan 47.000 keer ingevuld, maar vertoont concrete fouten voor meerdere gemeenten.
Voorbeelden: in Heerde suggereert de site een fusie tussen D66 en GroenLinks, iets wat niet bestaat; in Arnhem worden GroenLinks en PvdA apart genoemd terwijl ze gezamenlijk optrekken, verschijnt de oude naam Arnhemse Ouderen Partij in plaats van BurgerBelang Arnhem en wordt de PVV getoond hoewel die niet meedoet. In Buren adviseert de tool een niet-bestanden partij (Beter Buren) en laat een deelnemende partij (BBB) weg. Lokale besturen zeggen dat de stemhulp zonder betrokkenheid van lokale partijen is gemaakt en overwegen inwoners te waarschuwen; sommige gemeenten plaatsen of verwijzen naar betrouwbare alternatieven zoals stemwijzer.nl, waarvan de input rechtstreeks van partijen komt.
Keus, eigenaar van het domein sinds 1998, geeft toe dat het product nog in ontwikkeling is: hij wilde aanvankelijk toelichten waarop een advies was gebaseerd, maar heeft die uitleg weggehaald omdat die vaak onjuist bleek. Op de site staat dat uitkomsten indicatief zijn en niet als definitief stemadvies moeten worden gezien.
Experts uiten stevige kritiek op de methode: Wouter Sluis (lector Media Design) wijst op de beperkingen van AI bij zulke toepassingen, waarschuwt voor bias als er geen contact is met lokale partijen en noemt het risico dat het systeem "zelf beslissingen" neemt door bijvoorbeeld partijprogramma's te gebruiken als bron. De combinatie van ongestructureerde data en automatische interpretatie leidt tot onzekerheid over betrouwbaarheid, terwijl de tool toch stelligheidsclaims doet.
Kortom: de AI-stemwijzer van keus.nl bereikt veel gebruikers maar bevat meerdere feitelijke onjuistheden en mist lokale afstemming. Gemeenten en experts raden voorzichtigheid aan en wijzen kiezers naar partij-geverifieerde middelen en eigen onderzoek voordat ze op basis van zo’n tool stemmen.