Ede krijgt boete na geheim moskeeonderzoek

In dit artikel:

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft de gemeente Ede een boete van €25.000 opgelegd wegens schending van de AVG; negen andere gemeenten kregen ook sancties. Eindhoven, Tilburg, Zoetermeer, Delft, Haarlemmermeer, Hilversum, Veenendaal, Huizen en Gooise Meren moeten samen met Ede in totaal €250.000 betalen.

Jaren geleden schakelden deze gemeenten een onderzoeksbureau in om moskeeën en moskeebezoekers te volgen uit zorg over mogelijke radicalisering. Daarbij werden zonder medeweten van de betrokkenen namen, levensbeschouwelijke informatie, onderlinge (familie)relaties en zelfs foto’s verzameld. De onderzoekers maakten krachtenveldanalyses — netwerkkaarten waarop contacten en invloed zichtbaar worden — en voor enkele personen werden uitgebreide persoonlijke profielen opgesteld. In Ede betreffen de dossiers gegevens van 34 personen; het gemeentebestuur ontving het rapport in 2017. Volgens de AP eindigde de onrechtmatige situatie in 2021, toen het document op een afzonderlijke schijf is opgeslagen conform privacyregels.

Sommige gemeenten deelden de informatie bovendien met de politie en met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), die destijds onder leiding stond van Dick Schoof. De AP oordeelt dat de gemeenten geen juridische grond hadden om deze gevoelige data te bewaren en dat het vertrouwen van moslimgemeenschappen daardoor is geschaad.

De boetes zijn opgelegd omdat gemeenten de krachtenveldanalyse in bezit hadden, niet vanwege het feit dat onderzoek plaatsvond. Gemeenten mogen de rapporten alleen nog gebruiken om gedupeerden te helpen bij schadeafwikkeling en moeten de documenten vernietigen zodra claims zijn afgehandeld; bij niet-naleving dreigt een boete tot €20 miljoen. De betrokken gemeenten hebben erkend dat hun aanpak onjuist was en zeggen stappen te zetten om het vertrouwen te herstellen.