Duurdere bloemen en bier en roep om meer azc's: dit wil het kabinet

In dit artikel:

Tijdens Prinsjesdag presenteerde het kabinet de Miljoenennota aan de Tweede Kamer, na een Troonrede waarin koning Willem-Alexander opriep de democratie te beschermen. De plannen zijn nog onzeker, omdat het minderheidskabinet geen vaste meerderheid heeft in de Eerste en Tweede Kamer. Premier Rob Jetten noemt de begroting daarom een ‘openingsbod’.

Het kabinet wil volgend jaar 516,8 miljard euro uitgeven, ruim 35 miljard meer dan de inkomsten. Het begrotingstekort blijft daarmee binnen de Europese norm van 3 procent van het bruto binnenlands product, maar de staatsschuld loopt wel verder op. Voor burgers stijgen onder meer de kosten van dagelijkse aankopen; gemeenten krijgen vanaf 2027 juist minder financiële ruimte.

Op het gebied van asiel rekent het kabinet op dalende uitgaven voor de opvang van Oekraïners: van 8 miljard euro dit jaar naar ongeveer 5 miljard in 2031. Het wil bovendien vaker permanente opvanglocaties in plaats van dure noodopvang. Daardoor kan de druk op gemeenten die nog weinig vluchtelingen opvangen toenemen. In Gelderland staan Culemborg, Oldebroek, Bronckhorst, Hattem, Maasdriel, Aalten en Overbetuwe op een lijst waarop minister Bart van den Brink met ingrijpen dreigt.

Voor boeren komt er mogelijk een fiscale regeling voor investeringen in dierenwelzijn en natuur. Het kabinet onderzoekt de komende zes maanden of deze maatregel haalbaar is, terwijl boerenorganisaties de recente stikstofplannen fel hebben bekritiseerd.

Verder trekt het kabinet 750 miljoen euro uit om de lagere brandstofaccijnzen te behouden en reserveert het 1,3 miljard voor CO₂-opslag onder de Noordzee. Defensie krijgt de komende jaren miljarden extra; in 2027 loopt het budget op tot circa 28,9 miljard euro. De NAVO-uitgaven moeten in 2035 3,5 procent van het bbp bedragen.

De Raad van State vindt dat de plannen de grote problemen wel benoemen, maar onvoldoende oplossen. Volgens het adviesorgaan komen de lasten vooral bij werkenden terecht, terwijl bedrijven en vermogenden worden ontzien. Daardoor dreigen problemen en financiële lasten naar jongere generaties te worden doorgeschoven.