Docenten zijn voorzichtig met gesprek over ADHD: 'Wat je zegt weegt zwaar'
In dit artikel:
Op het Corlaer College in Nijkerk speelt de school een zorgvuldige rol in het bespreekbaar maken van mogelijk ADHD bij meisjes, die in de praktijk vaak pas rond de puberteit bij de huisarts terechtkomen. Leerlingencoördinator Kim Veldhoen benadrukt dat veel meisjes klachten maskeren waardoor de signalen anders zijn dan bij jongens; dat maakt vroegtijdige herkenning moeilijk. Haar aanpak is laagdrempelig en zorgvuldig: docenten praten met leerlingen en ouders over behoeften en gedrag, maar stellen geen diagnoses — wel verwijst ze bij twijfel door of adviseert ze therapie en begeleiding.
Het artikel is het slotstuk van een vijfdelige reeks over ADHD bij vrouwen; daarin komt naar voren dat vrouwen gemiddeld later worden gediagnosticeerd en dat medicatiegebruik onder vrouwen sinds vorig jaar is toegenomen, met regio Zwolle boven het landelijke gemiddelde. Tegelijk ontbreekt vaak kennis over hoe ADHD zich bij vrouwelijke pubers manifesteert.
In de praktijk ziet Veldhoen herkenbare problemen: moeite met grote opdrachten, plannen en deadlines, vertraagde aanvang van taken en het compenseren van klachten. Soms duidt een observatie van een docent — bijvoorbeeld structureel te laat komen en onafgemaakt werk — op een onderliggend probleem; dat gebeurde ook bij een leerling die later een diagnose kreeg en zichzelf beter ging begrijpen. Veldhoen kiest er vaak voor niet één diagnose te noemen, maar meerdere mogelijkheden te bespreken om jongeren en ouders ruimte te geven.
Het Corlaer College biedt concrete voorzieningen: via het ondersteuningsteam kunnen leerlingen een pasje krijgen voor de ‘Backup’, een ontprikkelplek, en is er een stilteruimte waar leerlingen uit leerjaren 4, 5 en 6 rustig kunnen werken. Deze voorzieningen zijn bewust toegankelijk voor jongeren met en zonder formele diagnose, omdat klachten soms tijdelijk zijn en niet altijd om medische vaststelling hoeven te vragen.
Politiek en visie komen samen in de woorden van Jennifer Elskamp, wethouder sociaal domein in Nunspeet, die pleit voor inclusiever onderwijs waar klassen kijken naar gezamenlijke routes naar het eindresultaat in plaats van nadruk op individuele prestaties. Veldhoen ziet die omslag als wenselijk maar langdurig; tot die tijd kunnen praktische aanpassingen en laagdrempelige hulp veel betekenen.
Naast knelpunten wordt ook gewezen op positieve kanten van ADHD, zoals empathie en sociale vaardigheden. Ervaringsdeskundige Quinty Dekker (24), die op haar achttiende werd gediagnosticeerd, onderstreept dat praten, luisteren en bedachtzaam reageren kunnen bijdragen aan meer begrip en vroegere herkenning. Meer kennis, betere gesprekken en toegankelijke voorzieningen kunnen helpen meisjes met ADHD eerder te zien en passend te ondersteunen.