Dit is de groep die mogelijk achter de explosie bij het Israëlcentrum zit
In dit artikel:
Bij de explosie zaterdag bij het Israëlcentrum in Nijkerk plaatste een pro-Iraanse groepering die zich Harakat Ashab al-Yamin al-Islamiya (HAYI) noemt een video van de gebeurtenis online. HAYI eiste eerder ook aanslagen op Joodse instellingen in Amsterdam, Rotterdam en Luik op — incidenten die zich binnen enkele weken voordeden en waarbij niemand gewond raakte maar wel materiële schade en veel onrust ontstond.
De groepering was tot voor kort vrijwel onbekend. Minister van Justitie David van Weel zei enkele weken terug tegen de NOS dat het te vroeg is voor conclusies en dat zijn ministerie HAYI niet kent. Ook veiligheidsonderzoekers en Midden-Oostenexperts zeggen weinig over het bestaan van een vaste organisatie te kunnen stellen. Politiek antropoloog Younes Saramifar (VU) noemt de geclaimde acties amateuristisch van opzet: montage, camerawerk, lichaamstaal en kleding wekken niet de indruk van een getrainde, samenhangende eenheid.
Er is geen duidelijk online thuisplatform van HAYI, bijvoorbeeld op Telegram, wat het lastig maakt de herkomst en structuur te verifiëren. Een persbericht in een van de video’s verwijst wel expliciet naar de actuele strijd tussen Iran, de VS en Israël en noemt raketnamen van Iran, waardoor sommigen een verbinding met de zogenoemde ‘as van verzet’ — sjiitische, aan Iran gelieerde groepen zoals Hezbollah en de Houthi’s — vermoeden. Het logo van HAYI heeft overeenkomsten met dat van Hezbollah, maar experts wijzen op verschillen; foto’s tonen ook een Dragunov-sluipschuttersgeweer in plaats van de vaker bij pro-Iraanse milities geziene kalasjnikov.
Securityspecialist Koen Aartsma (Clingendael) benadrukt de noodzaak van terughoudendheid: aanslagen worden niet altijd terecht geclaimd en Joodse instellingen kunnen om verschillende motieven doelwit zijn. Tegelijk past het scenario van asymmetrische vergelding door Iran binnen het door de oorlog in het Midden-Oosten verhoogde dreigingsbeeld. Onderzoek naar wie HAYI daadwerkelijk is, loopt nog.