Deze wereldberoemde uitvinder woonde in Apeldoorn

In dit artikel:

APELDOORN – Stichting Röntgen055 wil meer aandacht geven aan de jaren die Wilhelm Conrad Röntgen in Apeldoorn doorbracht. De in 1845 in het Duitse Lennep geboren wetenschapper verhuisde op driejarige leeftijd met zijn ouders naar Nederland, waar hij in Apeldoorn opgroeide en naar school ging. Zijn Nederlandse achtergrond bleef merkbaar: hij sprak Duits met een licht Nederlands accent en werd in Duitsland ook wel ‘der Apeldoorner’ genoemd.

Later ging Röntgen in Utrecht naar de technische school, maar hij werd daar weggestuurd nadat hij ten onrechte was beschuldigd van het maken van een spotprent van een docent. Omdat hij weigerde de echte maker aan te wijzen, liep zijn opleiding in Nederland vast. Zonder diploma kon hij niet regulier aan een Nederlandse universiteit studeren. Hij vertrok daarom naar Zürich, waar hij alsnog een academische opleiding volgde.

Op 8 november 1895 ontdekte Röntgen aan de universiteit van Würzburg een onbekende straling die door materialen heen kon dringen. Met deze X-straling konden onder meer botten zichtbaar worden gemaakt. De straling werd later naar hem vernoemd en leverde hem in 1901 de eerste Nobelprijs voor de Natuurkunde op.

Röntgen055 wil dit Apeldoornse hoofdstuk van zijn levensverhaal bekendmaken en jongeren stimuleren om voor techniek en wetenschap te kiezen. De stichting, met onder meer een medicus en mensen met ervaring in röntgentechniek, organiseert daarom onder andere de Röntgen Award voor innovatieve projecten met maatschappelijke betekenis. Volgens medeoprichter Roel Ottow laat Röntgens levensloop zien dat tegenslagen niet het einde hoeven te betekenen.

De stichting wijst ook op zijn maatschappelijke houding. Röntgen vroeg geen patent aan op zijn ontdekking, zodat iedereen de techniek kon gebruiken. Ook weigerde hij een ridderorde en schonk hij zijn Nobelprijzengeld aan de universiteit. Een eerdere stichting in Apeldoorn was actief van 2019 tot eind 2025 en realiseerde onder meer een gedenksteen en een symposium.