Cultuurhistorische moord in Nijmegen: Linkse slopers willen uniek Romeins badhuiscomplex begraven onder nieuwbouwwijk

In dit artikel:

Archeologen hebben in het Nijmeegse Waalfront het grootste tot nu toe bekende Romeinse badhuiscomplex van Nederland opgegraven. Het complex ligt in het gebied van de oude stad Ulpia Noviomagus en beslaat minimaal circa 4.900 m² — ongeveer twee keer zo groot als de bekende badcomplexen in Heerlen en Voorburg. Volgens projectleider Erik Verhelst dateert de kern van de bebouwing uit de periode rond keizer Trajanus (circa 100 na Christus), en latere vondsten zoals munten uit de tijd van keizer Postumus (260–269 n.Chr.) tonen aan dat de plek veel langer bewoond bleef dan eerder werd aangenomen.

De staat van behoud is bijzonder goed: delen van muren en funderingen blijven tot twee meter hoog bewaard, er zijn complete waterafvoersystemen en resten van een hypocaustum (Romeins vloeren- en wandverwarmingssysteem). Interne afwerkingen wijzen op welvaart: marmeren wandbekleding en vloeren van zwart-wit kalksteen. Verhelst vat de badindeling samen als een vast stramien van warme, lauwe en koude baden plus saunaruimten. Uit de grond kwamen duizenden objecten, waaronder sieraden, zegelringen, muntvondsten, delen van bronzen beelden en een opvallende bronzen buste van Bacchus. Ook werden honderden met de hand gesneden haarnaalden van dierlijk bot gevonden, versierd met kattenfiguren — één vondst beschreef Verhelst als “een staand katje met zijn staart omhoog.”

De ontdekking heeft meteen een discussie opgerakeld over de toekomst van de locatie. De gemeente Nijmegen heeft plannen voor nieuwbouw op het Waalfront; in die plannen zouden de archeologische resten beperkt “zichtbaar” blijven binnen een woonwijk. Nieuwswebsite De Dagelijkse Standaard (DDS) reageert fel: zij pleit voor directe bouwstop, volledige beveiliging en renovatie van het terrein, en transformatie tot een overdekt, publieksvriendelijk museum dat als nationale attractie voor heel Nederland toegankelijk is. DDS voert een emotioneel beladen campagne tegen de voorgestelde nieuwbouw en vraagt om donaties om haar inzet voort te zetten.

Kort samengevat: de opgraving levert zeldzaam goed bewaard en omvangrijk Romeins erfgoed op dat nieuwe inzichten biedt in continuïteit en levensstandaard in Ulpia Noviomagus. Tegelijkertijd staat de site onder druk door gemeentelijke ontwikkelingsplannen, waardoor er nu een publieke en bestuurlijke afweging nodig is tussen nieuwbouw en behoud en ontsluiting van dit archeologische monument.