ADHD-medicatie helpt vrouwen mogelijk door zware cyclusweek

In dit artikel:

Arts-onderzoeker Maxime de Jong ontdekte dat ADHD-medicatie mogelijk gunstige effecten heeft op hormonale schommelingen bij vrouwen gedurende de menstruatiecyclus. De kern: oestrogeen stimuleert de aanmaak en werking van dopamine in de hersenen; omdat veel vrouwen met ADHD al een relatief laag dopamineniveau hebben, leidt de daling van oestrogeen in de tweede helft van de cyclus vaak tot verergering van klachten. Vooral de week voorafgaand aan de menstruatie blijkt problematisch: vrouwen melden meer woede-uitbarstingen, verergerde ADHD-symptomen en in sommige gevallen suicidale gedachten.

De Jong en collega’s stelden daarom een eenvoudig plan voor: tijdelijk de dosering ADHD-medicatie verhogen in de week vóór de menstruatie. Negen vrouwen probeerden dit in een pilot en alle negen beoordeelden de interventie positief. Ze ervoeren betere controle over emoties, verhoogde productiviteit en minder verstoring van dagelijkse taken in die zware week.

Tegelijkertijd groeit het gebruik van ADHD-medicatie in Nederland: openbare apotheken verstrekten naar schatting ongeveer 267.000 volwassen gebruikers in 2025, een stijging van 15 procent ten opzichte van 2024 (233.000). Regionale cijfers tonen variatie; in de regio Zwolle (inclusief Veluwerandmeren) lag het gebruik in 2024 hoger dan het landelijke gemiddelde (ongeveer 19 per 1.000 inwoners versus circa 17). Een eenduidige wetenschappelijke verklaring voor die regionale verschillen ontbreekt; eerder onderzoek van het IVM en Trimbos suggereert dat lokale opvattingen over ADHD en behandelkeuzes invloed kunnen hebben op het voorschrijfpatroon.

De Jong wijst meerdere oorzaken aan voor de algemene toename: betere diagnostiek, minder angst voor medicatie en groeiend bewijs voor de veiligheid en effectiviteit. Ook is er een verschuiving in geslachtsverdeling: sinds 2024 gebruiken vrouwen meer medicatie dan mannen, een ontwikkeling die de eerder onderherkenning van ADHD bij vrouwen deels rechtzet.

De pilotresultaten zijn veelbelovend maar klein; grootschaliger, gecontroleerd onderzoek is nodig om veiligheid, optimale doseringsschema’s en lange-termijneffecten van cyclusgerichte medicatieaanpassing vast te stellen.