75 donorkinderen melden zich na nieuws over oud-gynaecoloog, hoe nu verder?
In dit artikel:
Begin maart kwam aan het licht dat de Arnhemse oud-gynaecoloog Alexander Schmoutziguer in de jaren zeventig en tachtig eigen sperma gebruikte bij behandelingen. Als gevolg meldden zich sindsdien ongeveer 75 mogelijke donorkinderen bij Fiom, het expertisecentrum dat DNA-onderzoeken voor donorinseminatie uitvoert — twee- tot driemaal meer aanmeldingen dan in een gemiddelde maand. Voorheen waren er zestien personen bekend als potentiële nakomelingen van Schmoutziguer. Een DNA-testprocedure bij Fiom duurt drie tot vier maanden; de eerste uitslagen worden rond eind juni verwacht.
De groep (mogelijke) donorkinderen verkeert in een intensieve en zoekende fase. Stichting Donorkind begeleidt een deel van hen; sommige betrokkenen vernamen pas recent dat ze mogelijk van Schmoutziguer afstammen, anderen wisten dat al langer. De betrokkenen wegen nu af of en hoe ze onderling contact willen, waarbij reacties uiteenlopen van openbaar delen van ervaringen tot het privé houden van de kwestie. Meerdere betrokkenen willen voorlopig niet in de media spreken.
Rijnstate maakte bekend dat Schmoutziguer drager is van een erfelijke aandoening, wat extra onrust veroorzaakte: nakomelingen zouden ook drager kunnen zijn en deze aandoening doorgeven. Welke aandoening het precies is, publiceert Rijnstate niet; die informatie wordt alleen gedeeld met de direct getroffen donorkinderen vanwege privacyoverwegingen.
De zaak van Schmoutziguer is niet op zichzelfstaand: van acht Nederlandse zorgverleners is inmiddels bekend dat zij in het verleden eigen sperma gebruikten, en in meerdere klinieken, waaronder Rijnstate, werden overschrijdingen van het maximaal aantal kinderen per donor vastgesteld, wat leidde tot onbedoelde massadonatie. Eind maart riepen Fiom, Stichting Donorkind, zaaddonorenbelang Priamos en een historicus op tot een breed historisch onderzoek naar misstanden in de fertiliteitszorg.
Het kabinet en het ministerie van VWS noemden de bevindingen zorgwekkend, maar zagen de verschillende incidenten eerder los van elkaar. Inmiddels wil een Kamermeerderheid een onafhankelijk, landelijk onderzoek; het kabinet staat daar ontvankelijk tegenover. Minister Sophie Hermans laat onderzoeken of een historisch onderzoek mogelijk en wenselijk is; de Tweede Kamer krijgt uiterlijk in september een update. Schmoutziguer zelf heeft herhaalde verzoeken om commentaar geweigerd.